Praktijk · 28 juli 2026 · 6 min lezen

Wat er écht gebeurt bij een Wwft-toezichtbezoek

Een brief met een aangekondigde toezichtdatum voelt als een dreiging. In de praktijk is het merendeel van deze bezoeken gericht op voorlichting, mits u op tijd de juiste stappen zet. Dit is wat toezichthouders daadwerkelijk toetsen, en waarom paniek niet nodig is.

Direct antwoord: een aangekondigd toezichtbezoek voelt als een dreiging, maar is in de praktijk meestal gericht op voorlichting, niet op een valstrik. Toezichthouders toetsen daarbij wel concrete, aanwijsbare zaken: vooral of uw opleidingsplicht en screeningsbeleid aantoonbaar op orde zijn. Wie dat vooraf regelt, hoeft een bezoek niet te vrezen.

Herkenbaar: de brief met een datum

Een kantoor krijgt een brief: over een aantal weken komt de toezichthouder langs. Voor veel makelaars is de eerste reactie paniek: waar staat het beleid ook alweer, is de SIRA nog actueel, wie heeft de laatste Wwft-training gevolgd? In de haast wordt er dan gezocht naar snelle bewijsstukken, terwijl juist deze aankondigingsperiode het moment is om het rustig en volledig op een rijtje te zetten: van A tot Z, in plaats van losse documenten bij elkaar te zoeken.

Wat toetst de toezichthouder eigenlijk?

Toezichthouders geven zelf aan dat het doel van veel bezoeken tweeledig is: voorlichting geven, en een aantal concrete verplichtingen toetsen. Twee onderwerpen komen daarbij steevast terug:

Opleiding: kunt u aantonen dat medewerkers met cliëntcontact hun verplichte Wwft-training hebben gevolgd, en wanneer?
Screeningsbeleid: heeft u een actueel beleid voor het screenen van cliënten, en past u dat ook daadwerkelijk toe?

Dit zijn geen theoretische vragen. Een toezichthouder wil concrete, gedateerde bewijsstukken zien, geen mondelinge toezegging dat "het er wel is".

Voorlichting vóór handhaving, en waarom dat zo is

Toezichthouders bezoeken lang niet alleen makelaars: ook handelaren, domicilieverleners en andere Wwft-plichtige sectoren vallen onder hun toezicht. Een veelgehoord patroon is dat kantoren simpelweg niet wisten wat er precies van hen verwacht werd, en daardoor meteen in een onderzoeksfase belandden, met een mogelijk handhavingstraject als gevolg. Om dat te voorkomen, zetten toezichthouders juist in op voorlichting: een gewaarschuwd kantoor kan zich voorbereiden, in plaats van achteraf gestraft te worden voor iets waarvan het de omvang niet kende.

Dat is goed nieuws voor kantoren die tijdig actie ondernemen, en een duidelijke waarschuwing voor kantoren die denken dat een handboek in de la voldoende is.

Wat moet u nu doen als u een datum krijgt?

Vraag, indien nodig, om tijd. Een toezichthouder wil zien dat u het serieus neemt, een goed onderbouwd verzoek om de voorbereiding zorgvuldig te doen, wordt doorgaans beter ontvangen dan een half afgeraffeld dossier op de afgesproken datum.
Doorloop de acht kernverplichtingen systematisch, niet ad hoc: SIRA, Wwft-beleid, cliëntenonderzoek, UBO, PEP- en sanctiescreening, meldplicht, opleiding en bewaarplicht.
Zorg voor gedateerd, aantoonbaar bewijs: geen "we doen dit al jaren", maar documenten, trainingscertificaten en dossiers met datum.
Laat u tijdens het gesprek zelf ook voorlichten. Een toezichtbezoek is een van de weinige momenten waarop u rechtstreeks hoort wat er concreet verwacht wordt, gebruik dat.

Een bezoek voorbereiden in vier weken

Heeft u een brief met een datum, dan hebt u meestal enkele weken. Gebruik die tijd systematisch. De DFEI voert sinds 1 januari 2026 het Wwft-toezicht op makelaars uit en werkt risicogericht. Wat zij wil zien is een kantoor dat laat zien dat het de wet toepast, niet een kantoor dat op de dag zelf documenten zoekt.

Week 1: verzamel beleid, SIRA, opleidingsbewijzen en een lijst van lopende dossiers op één plek.
Week 2: loop vijf dossiers na op volledigheid: identiteit, UBO, screening, risico, datum en bron.
Week 3: herstel gaten openlijk. Voeg ontbrekende stukken toe met de datum van toevoeging, nooit met een oude datum.
Week 4: oefen het gesprek. Laat een collega de rol van de toezichthouder spelen en laat hem vragen naar een dossier.

Het gesprek zelf

Wijs één contactpersoon aan, meestal de compliance officer. Beantwoord vragen kort en feitelijk, en verwijs naar het dossier. Weet u iets niet, zeg dat dan en kom erop terug. Benoem gaten die u zelf hebt gevonden, met wat u eraan hebt gedaan. Een kantoor dat zijn eigen controle laat zien, maakt een andere indruk dan een kantoor dat verrast wordt.

Wat er daarna gebeurt

Na het bezoek volgt een terugkoppeling. Soms zijn er opmerkingen of een verzoek om aanvullende stukken. Leg vast wat u hebt besproken, wat u hebt toegezegd en wanneer u het levert. Houd die toezeggingen stipt, want dat bepaalt of het bij een gesprek blijft.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een kantoor ontvangt in oktober een brief voor een bezoek in november. De compliance officer verzamelt de stukken en ziet dat twee medewerkers geen geldig certificaat hebben. Beiden volgen binnen een week de opleiding. Bij het bezoek laat het kantoor het oude en het nieuwe certificaat zien, met de data. De toezichthouder stelt vragen over twee dossiers, krijgt de antwoorden en vraagt om een ontbrekende SIRA-goedkeuring, die het kantoor binnen een week aanlevert. Het bezoek eindigt zonder verdere stappen.

Veelgestelde vragen

Mag ik om uitstel vragen? Ja, met een onderbouwing. Een goed onderbouwd verzoek wordt doorgaans beter ontvangen dan een onvolledig dossier op de afgesproken datum.

Wat als ik een fout ontdek na de brief? Herstel hem en leg vast wat u deed. Pas nooit achteraf een datum aan.

Waar vind ik officiële informatie? Op de website van de DFEI en bij Rijksoverheid.

Bronnen

Rijksoverheid: Dienst Financieel-Economische Integriteit, dfei.nl.
Wwft, onder meer artikelen 2b, 3, 16, 33 en 35, wetten.overheid.nl.

Door de redactie van Apex Compliance. Laatst bijgewerkt op 19 oktober 2026.

Verder lezen

Lees ook de 21 punten waarop een toezichthouder toetst.
Lees ook hoe u zorgt dat uw SIRA actueel is.
Lees ook wat de komst van de DFEI hierin verandert.

Zo helpt Apex Compliance

Precies dit scenario, een kantoor dat plots een datum krijgt en niet weet waar te beginnen, is waarom Apex Compliance bestaat. Wij brengen in een vrijblijvend gesprek in kaart waar u staat, zetten samen met u alles op een rijtje vóór een bezoek, en zorgen dat uw opleiding, screeningsbeleid en overige dossiers aantoonbaar, niet alleen op papier, op orde zijn. Zo hoeft een brief met een datum nooit meer een paniekmoment te zijn.

Plan een intakegesprek